Montessori Eğitimi
Bu günkü yazımda, 1906'dan beri uygulanan Montessori eğitiminden söz etmek istiyorum.

Montessori programı, çocuğa göre hazırlanmış bir çevrede, çocuğun kişiliğini oluşturması için özgürlük tanıyan, kişiliğinin gelişimi sürecini destekleyen, çocuğun kendi onuru içerisinde bireyselleşmesi ve sosyalleşmesini ciddiye alan, bireye özgü adil bir eğitimdir.

Bu sistemin temelleri, İtalya'nın ilk Kadın Doktoru, Fizikçi ve Eğitimci Dr. Maria Montessari tarafından atılmış. Montessari, zihinsel engelli çocuklarla yaptığı çalışmada elde ettiği başarılı sonucu, engelsiz çocukların eğitimine uyarlayarak bu eğitim sistemini oluşturuyor.  Bu sistem günümüzde pek çok ülkede okul öncesi eğitimi, ilköğretim ve liselerde bir eğitim modeli olarak uygulanıyor.

Türkiye'de ise Üsküdar Kız Meslek Lisesi ile Fatih Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu'nda Montessori dersi eğitimi verildiği biliniyor.

Montessori sistemiyle dünyada çok sayıda ünlünün yetiştiği, Google'nin kurucuları olan Sergy Brin ve Lary Page, www.amazon.com sitesinin kurucusu ve sahibi Jeff Bezss, www.wikipedia.org sitesinin kurucusu Jimmy Wales'in de bu sistemin mezunları olduğu söyleniyor.

Bu eğitim sistemi çocuk merkezli. Yani eğitim sisteminin odak noktasında çocuklar var.

Şimdiki eğitim sistemimizin de çocuk merkezli olması için gerekli çalışmalar yapılmış olmasına rağmen bizler halen müfredat eğitimi yapıyoruz. Daha önceden belirlenen müfredatı belli bir zaman içinde tüm ülkede uygulayıp bitirmek zorunluluğu olduğumuzdan bu sistemin çocuk merkezli olduğunu söylemek çok güç görünüyor.

Ayrıca her çocuğun farklı öğrenme hızı olduğundan ne kadar çocuğu merkeze almaya çalışırsanız çalışın müfredat eğitimi çocuk merkezli olamıyor.

Müfredat sisteminde öğretmen sınıfta ders verir, sınıfı yönetir. Öğretmen sınıfta hâkimiyet sahibidir. Çocukları mükâfat veya ceza ile disipline eder. Her ne kadar eğitimde ceza yok dense de sopa dışında cezalar verilebiliyor. Montessori sisteminde ise ne ceza ve ödül verilemiyor.

Montessori sisteminde öğretmen eğitim ortamını hazırlayan kişidir. Çocukların deneyim kazanmasından ve çevreyle ilişki kazanmasından sorumludur. Çocuklara kaynak hazırlayan ve sunandır. Öğretmen sınıfta sürekli gözlem yapıp kayıt tutar. Sürekli olarak öğrencilerin başarılarını değerlendirir. Sınıfta pasiftir. Çocuğun biyolojik ritmini bozmadan yavaş hareket eder.

Yanlışından dolayı çocuğu cezalandırmadığı gibi başarısından dolayı mükâfat da vermez. Öğretmen hoşgörü sahibidir.

Her zaman ve her işte çocuklar acele etmeden emin adımlarla güven duygusu içinde işini yapar.

Öğretmen çocuğun yanlış yapmasına izin verebiliyor çünkü insanlar yanlış yaparak doğruya ulaşabiliyor.

Sınıflar, katılımı teşvik edici şekilde düzenlenir. Beş duyuyu harekete geçirecek, el ve parmak kaslarını geliştirecek, dil gelişimini destekleyecek, matematik becerisini geliştirecek materyaller yer alır.

Materyallerin düzeni basitten karmaşığa, somuttan soyuta doğru bir sıra izler. Her materyal bir önceki materyali destekleyecek şekilde dizayn edilmiştir.

Materyale hata denetim mekanizmasına sahiptir. Bu materyaller gerçek yaşamda kullanılan gerçek materyallerdir. Çocukların hareket ettireceği boyutta, çocukların boyuna ve fiziksel özelliklerime uygundur. Gerçek bardak, tabak, bıçak, çatal, kaşık vb araçlar kullanılır.

Bu sistemin temeli bireysel eğitime dayanır. Çocuğun önündeki engelleri kaldırıp onun ihtiyaçlarını karşılamak yetişkinin tek görevidir. Her çocuk yeteneği ve becerisi ölçüsünde öğrenir.

Montessori materyalleri; günlük yaşam materyalleri, duyusal materyaller, dil materyalleri, matematik materyalleri, biyoloji materyalleri, coğrafya materyalleri olmak üzere 6 temel alanda sınıflandırılabilir.  ./...


2013-12-05