Bu sayfadaki içerik, Adobe Flash Player'ın daha yeni bir sürümünü gerektiriyor.

Adobe Flash player Edinin


GÜNDEM POLİTİKA DÜNYA EKONOMİ SPOR 10 Ekim 2013
İktidar ve hükümet
DEMOKRASİLERDE ülkeyi çoğunluğun seçtiği iktidar, yani parti yönetir. Vatandaşların tamamının 'hükümet'i olur.

Bu şekilde devlet erklerini eline alan parti, kendinden olmayanlara karşı baskı yapma gücünü de ele geçirmiş olur. Bunu önlemek için demokrasinin olmazsa olmaz ilkeleri ve mekanizmaları vardır: Kuvvetler ayrılığı, yargının bağımsız ve tarafsız olması, basın ve ifade özgürlüğü gibi...
Türkiye'de bu kavramları çok konuşuyoruz. Fakat az konuştuğumuz bir kavram daha var: Yönetimin tarafsızlığı!... Bu kavramı yeterince konuşmuyoruz. Halbuki öylesine önemlidir ki, dünyada 'yönetimin tarafsızlığı'nı sağlamak için ekonomide 'bağımsız kurullar' uygulaması gelişiyor.

TARAFSIZ YARGI

Türkiye'de darbelerin oluşturduğu oligarşik yargı mekanizması uzun süre 'yargı bağımsızlığı' zırhıyla korundu. Halbuki amaç yargının tarafsızlığıdır. Bir süredir 'yargının tarafsızlığı' kavramını çokça kullanmamız, hukuk kültürümüz bakımından sevindirici bir gelişmedir. AİHM'nin belirttiği gibi yargı üzerine kamuoyunun 'tarafsızlık' denetimi olmalıdır.
Bu bakımından Sayın Ali Babacan'ın İSO'da söylediği şu sözler fevkalade değerlidir:
'Türkiye gerçek anlamda hukuk devleti olmadıkça en büyük 10 ekonomiden biri olma hedefimiz hayal olarak kalır. Yargı sistemimizin mutlaka hızlı çalışması, güvenilir olması, tutarlı kararlar alması lazım...'
Çok doğru... Bu güven olmadan iç ve dış yatırımlar gelişir mi?!
Bir soru daha: Toplumda huzur olur mu?

NİYE BAĞIMSIZ KURULLAR?

Hükümetlerin ellerindeki muazzam kamu gücünü, siyasi düşüncelerle, belirli şirketlerin lehinde veya aleyhinde kullanmaları kolaydır! Bu tecrübe demokrasi tarihinde yaşandığı için 'bağımsız kurullar' teorisi ve uygulaması gelişiyor. Mesela vergi silahı hükümetler tarafından kullanılabildiği için, 'vergi idarelerinin bağımsızlığı' fikri ve uygulaması yaygınlaşıyor dünyada.
TMSF, BDDK, EPDK gibi kurullar, bütün dünyada hep siyasi iradeden bağımsız, sırf hizmetin gereklerine göre çalışsınlar diye kurulmaktadır.
'Yönetimde tarafsızlık' gerçekleşsin diye...

ÇİN'DE BİLE

Çin'de mahalli ihtilaflar Komünist Partisi'nin mahalle komitelerince çözülürdü. PKK'nın KCK Sözleşmesi'ndeki gibi!
Mahkemelerde Çin Komünist Partisi'nin bir siyasi komiseri de bulunurdu.
2006 reformuyla Komünist Çin diktatörlüğü, hukuk eğitimine önem vermeye, komitelerin yerini bağımsız hukuki yargı organlarının almasına, mahkemeler için evrensel hukuku iyi bilen kaliteli yargıçlar yetiştirilmesine karar verdi! Çin'de hukuk üzerine yayınlar da hızla artıyormuş!
Fazlasını merak edenler internetten Jerome A. Cohen'in raporunu okuyabilirler.
Komünist Çin bile böyle yapıyor. Böyle bir dünyada, on yıl sonra on büyük ekonominin içinde yer almak istiyoruz.

YÖNETİMİN TARAFSIZLIĞI

Babacan'ın sözlerini son derece önemsememin sebebi bundandır. Yalnız sırf yargı değil, 'yönetim'in tarafsız olması ve toplumda huzurun bulunması da son derece önemlidir.
'Yönetim' yani kamu gücü tokat atıyor, 'Git derdini mahkemede anlat' diyorsa, orada ne güvenli yatırım ortamı, ne de toplumsal huzur bulunur. Huzuru bozmak isteyen marjinal, anarşist gruplara gün doğar.
Ekonomi olumsuz etkilenir... Bir okurum bana Bloomberg'in Türkiye Büro Şefi Benjamin Harvey'in tweet mesajını gönderdi, Gezi Parkı olayları yüzünden dış yatırımcıda çekingenlik oluştuğunu söylüyor...

SİHİRLİ FORMÜL

Basında iktidarı eleştiren kalemlerin sayısını azaltmak mümkündür; fakat tabiat boşluğu sevmez, bunun karşılığı, o yazarları okumak isteyenlerin öfkesinin artmasıdır.
Sonbaharda toplumsal olaylar patlar mı diye ben de kaygılıyım ve hiç istemiyorum, ekonomiye zarar verir diye.
Toplumsal gerilimi düşürmenin, yıkıcı örgütleri kitlelerden tecrit etmenin sihirli bir formülü vardır: Uygulamada '76 milyonun hükümeti' olmak...
Liberal demokrasi teorisinde 'yönetim-de tarafsızlık' denilen şey yani.


   
2013-08-03
YORUM YAP
Yorumlarınız onaylandıktan sonra yayına verilecektir. Uygun görülmeyen yorumlarınız yayınlanmayacaktır. Yasal zorunluluk olarak yorum yapan ziyaretçilerimizin IP bilgileri kayıt altına alınacaktır. Teşekkürler...

  Bu yazıya ilk yorumu yapmak ister misiniz?